Czym jest „rozwód” kościelny?

Na początek kilka wyjaśnień.  „Rozwód” kościelny- tak potocznie nazywa się proces o stwierdzenie nieważności małżeństwa kanonicznego.

Prawidłowa nazwa takiego postępowania jest o tyle istotna, że akcentuje pewną podstawową różnicę pomiędzy rozwodem cywilnym, w którym są bada, czy nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego, a stwierdzeniem nieważności małżeństwa kanonicznego, w którym kościół bada, czy małżeństwo było od samego początku ważne czy nieważne.

„Biorąc ślub nie kochałam/em jego/jej”. Czy brak uczucia do współmałżonka jest podstawą do stwierdzenia nieważności małżeństwa?

Aby odpowiedzieć na to pytanie istotna jest szczegółowo analiza okres przedślubnego, okresu po zawarciu związku małżeńskiego, relacji stron do siebie, środowiska w jakim strony się wychowywały, czy na decyzję o wstąpieniu w związek małżeński miały wpływ osoby trzecie itp. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności małżeństwa kanonicznego istotne jest ustalenie czy kobieta i mężczyzna zawierali związek małżeński dobrowolnie, bez przymusu, czy obie strony zdawały sobie sprawę z konsekwencji zawieranego związku małżeńskiego. Należy też ustalić, jakie są relacje między kobietą, a jej matką, ojcem ich stopień oraz natężenie. Nauka prawa kanonicznego stwierdza bowiem, ze niezdolni do zawarcia wspólnoty całego życia ci, którzy, nie posiadają odpowiedniego stopnia dojrzałości emocjonalnej, aby swoją rodzinę (pochodzenia) raz na zawsze pozostawić i razem ze współmałżonkiem założyć nową rodzinę. Dlatego też niezdolnym do zawarcia małżeństwa jest ten, „kto nie potrafi bronić zalążka założonej przez siebie rodziny przed presja własnej rodziny pochodzenia, a nawet przymuszony siłą zerwałby raczej własną więź małżeńską niż z dawną rodziną.

Czy zdrada może być podstawą do stwierdzenia nieważności małżeństwa?

Błędnym przeświadczeniem osób starających się o orzeczenie nieważności małżeństwa kościelnego jest pewność odnośnie możliwości starania się o nie już w wyniku zdrady. Chociaż zdrada jest bolesną rzeczywistością, to jednak nie musi skutkować stwierdzeniem nieważności zawiązanego węzła małżeńskiego. Zdrada nie może być samodzielną podstawą stwierdzenia nieważności, ale może być dowodem na wykluczenie wierności, jedności małżeńskiej (kan. 1101 §2 KPK) lub też dowodem niezdolności psychicznej do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich (kan. 1095 nr 3 KPK). Mówiąc o obowiązkach małżeńskich mamy na uwadze obowiązek w postaci dochowania wierności czy jedności małżeńskiej. Z kolei mówiąc o wykluczeniu wierności, jedności małżeńskiej istotną rolę odgrywa nie tylko zachowanie, ale też wyraźna postawa, wola osoby wykluczającej tj. czy strona ta już w okresie przedślubnym nie chciała (bardzo ważne sformułowanie) dochować wierności, iż strona ta prezentowała taką postawę, wolę również w okresie poślubnym.

„Rozwód” kościelny, ile trwa?

Proces o stwierdzenie nieważności małżeństwa trwa około dwóch lat. Czas ten może ulec wydłużeniu lub skróceniu w zależności od ilości spraw i działań samych storn, które ten proces mogą wydłużyć. Jednakże, jeśli wszystkie czynności procesowe będą wykonywane sprawnie to czas ten można skrócić.

Rozwód kościelny – koszty sądowe

Ich wysokość jest zależna od diecezji, w której będzie się odbywał proces. Każda diecezja ma inny przelicznik np. dwukrotność minimalnej krajowej, inne ustalają je w zależności od tego jaki dochód uzyskuje strona. Niektóre sądy dają możliwość rozłożenia tych płatności na raty, a nawet umorzenie (częściowe lub całkowite).  Do tego dochodzą jeszcze koszty opinii biegłych. Koszty te ponosi strona, która złożyła wniosek powołanie biegłego. W zależności od tego jak skomplikowany jest przypadek oraz ile opinii będzie potrzebnych, tym droższa jest procedura. 

Jakie podstawowe elementy powinna zawierać skarga powodowa?

Skarga powodowa powinna zawierać opis sfery decyzyjności strony, system wartości, w nawiązaniu do określenia konkretnego stanu faktycznego, dotyczącego praktyki postępowania strony. Jest to robione po to, aby sąd mógł w skardze powodowej odnaleźć związek przyczynowy między niezdolnością, którą przedstawiamy jako tytuł prawny, a konkretnym zachowaniem.

Opis problemu ma urzeczywistnić przyczynę niemożności lub niezdolności w zbudowaniu przez którąś ze stron prawidłowej wspólnoty małżeńskiej. Skarga powodowa w treści nie powinna być zapisem czy zarysem historii małżeństwa w oparciu o rozkład pożycia małżeńskiego stron, jak ma to miejsce w sytuacji redagowania pozwu o rozwód. Suchy opis przedstawiający jedynie historię małżeństwa określającą wystąpienie pierwszych problemów małżeńskich, bez argumentacji opisującej istotę problemu, może okazać się niewystarczający.

Add your Comment